Dordrecht


Vergroot de kaart door er op te klikken.

16e eeuws token.

Vz: Stadswapen van Dordrecht.
Kz: twee ringen en letter R
Diameter 22 mm.
MPO veiling 44 woensdag 26 november 2014 lot 5678, collectie Dord20



Thesauriersloodje van Samuel Onderwater.
2x
= 28 mm.
Vz: jaartal 1745 boven wapen van Dordrecht.
Omschrift:
DE HEER SAMUEL ONDERWATER
Kz: Wapenschild van Samuel Onderwater
Omschrift:
DE HEER SAMUEL ONDERWATER
Ref. Dirks Rep. III 880, collectie Dord01.

Enkele internet gegevens over Burgemeester Mr. Samuel Onderwater van Dordrecht

Thesauriersloodje van Pieter Cornelis Pompe van Meerdervoort (1721-1772, thesaurier der reparaties 1749-1752).
Vz. Mr PIETr CORNs POMPE VAN MEERDERVOORT Wapenschild te midden van roosjes en stippen
Kz THESAURIER DER STAD DORDRECHT Stedelijk wapenschild onder 1749 tussen S - S te midden van roosjes en stippen
PR.III.1110, lood 27 mm. MPO veiling 48 25-11-2015 lot #8015




Loodje voor het Vereenigd ArmHuis
?

Vz: A H waaronder V
Kz: ingekrast getal 1?
= 21 mm., exact 9 gram.
Gevonden in Dordrecht,
colPDO04. Informatie over het Vereenigd Armen-, Wees-, en Nieuw Armenhuis is hier te vinden.



Gildepenning?
(de begeleidende tekst van onderstaande penningen is verplaatst naar Gouda omdat Gouda als plaats van herkomst waarschijnlijker is)
02
03  c23



Ontgrondingspenning.
Bewijs van registratie bij het steken van turf.


Vz: Een klimmende leeuw naar links; Ontgronding Dordrecht / onderaan ingestempeld nummer N  91.
Kz: blanco

Diameter : 77 mm. Datering 18e eeuw. MPO veiling 21-05-2014 lot 5815,
collectie Dord18.
Ook met jaartal 1750, diameter 78 mm (Pelsdonk 16.03.1.VIII 532)

Referentie: Van Loon - Vervolg 6 - 10 (1766 - 1806) # 433, plaat XXXIX
Van Gouda, Gorinchem, Dordrecht, Rotterdam en Delft komen ook ontgrondingspenningen voor.

In de collectie van het Rijks Museum bevindt zich een ontgrondingspenning van Dordrecht uit 1750 met de volgende omschrijving:

Ontgronding te Dordrecht, penning met no. 14, bedoeld als bewijs voor turfdragers, -vullers of -tonners om turf in te mogen voeren uit de nieuw ontgronde venen
Eenzijdige loden penning met gat erin. Voorzijde: staande leeuw tussen jaartal binnen omschrift, boven cijfer N 14. Keerzijde: blanco.
d 7,8 CM g 100,47 GR
1750
Inventarisnummer NG-VG-1-2540, directe link

Turfsteken (ontgronden) en transport van turf, was in het gewest Holland streng gereguleerd. Bovendien werd op turf belasting (impost) geheven.
Halverwege de achttiende eeuw bedroeg deze belasting 4 stuivers per ton, indien de turf in Holland werd gelost, en 4 stuivers en een duit, als het doorvoer betrof.
Uit enkele van de Groot Placaatboeken van de Staten van Holland, kan min of meer opgemaakt worden hoe de turf-impost werd geheven en vooral welke maatregelen werden genomen om fraude tegen te gaan.
Voordat de turf per schip mocht worden vervoerd moest de schipper zich melden bij de Collecteur van de Impost (belastinginner).
Nadat zijn naam en woonplaats waren genoteerd, kreeg hij een Teken of Loot.
De Tonsters of Vulders die de turven laadden of losten moesten de hoeveelheid turf controleren en met de penning weer naar de belastinginner gaan.
Het lood werd door hen weer aan de collecteur overhandigd, met opgave van de juiste hoeveelheid turf.

In een lood dat in een scheepswrak in de voormalige Zuiderzee is aangetroffen, is het cijfer 100 geklopt.
Dit zal geen betrekking hebben op de omvang van de lading turf, want volgens de tolboeken van de Goudse tol te Haarlem (n van de weinige sluizen die de turfschipper op weg naar de Zuiderzee mocht passeren), hadden de kleine schepen 500 en de grootste 700 tonnen turf aan boord.
Het was mogelijk het honderdste loodje wat dat jaar was uitgegeven.
Maar daarmee is nog niet verklaard hoe het loodje in een schip op de Zuiderzee terecht is gekomen.
Het loodje moest immers weer aan de belastingontvanger teruggegeven worden, waarna de schipper de vereiste impost in rekening werd gebracht.
(Plackaatboek VII, 1883).


 

In Dordrecht gevonden armenpenningen

afbeelding 2x

in mm gewicht Omschrijving
15 2,21 Dordrecht (waarschijnlijk), ca. 1270-1350,
token of loodje type Tourse penning (Pelsdonk 246)
Voorzijde: Chtel Tournois, omschrift ()-OVI+
Keerzijde: Versierd geankerd kruis gelijkend op roos
tin/lood vondst Dordrecht
MPO veiling 56 lot 1660
18 1,31 Dordrecht (waarschijnlijk), 14e-15e eeuw,
token of loodje type groot Bourgogne (Pelsdonk 502: dit exemplaar!) Voorzijde: Dubbel Andreaskruis tussen vuurijzers
Keerzijde: Kruis met vertakte uiteinden met drie punten tussen de benen
tin/lood vondst Dordrecht
MPO veiling 56 lot 1661
28 6,65 Dordrecht (waarschijnlijk), 16e eeuw,
token met afbeeldingen stuiver Karel V (Pelsdonk -)
Voorzijde: Gekroond Bourgondisch-Spaans wapenschild binnen tienpas
Keerzijde: Kruis met gebloemde uiteinden en opengewerkt hart met onzeker teken
Beiderzijds streepjes-omschrift
tin/lood vondst Dordrecht
MPO veiling 56 lot 1662
21 5,29 gr Voorzijde: Wapenschild (Dordrecht?)
Keerzijde: Gotische A
Gevonden in Dordrecht
collectie Dord24
19 4,62 gr Voorzijde: Versierde P ?
Keerzijde: Gotische letter H of M
Gevonden in Dordrecht
collectie Dord25

onderstaande afbeeldingen 2x

in mm gewicht Omschrijvingen  (MPO veiling 36 lot 4823)
18 1,76 gr. niet in Pelsdonk
collectie Dord05
20 1,98 twee tegenover gestelde vissen, niet in Pelsdonk
collectie Dord06
16 x 17 1,53 vier bladige bloem, 1325 - 1425, vergelijk Pelsdonk 387
collectie Dord07
18 2,89 1275 - 1350, vergelijk Pelsdonk 383
collectie Dord08
17 1,83 ster met vijf benen, 1325 - 1425, Pelsdonk 424 maar andere keerzijde
collectie Dord09
19 x 17 1,92 1325 - 1425, Pelsdonk 372
collectie Dord10
18 1,75 sterling type met een hoofd, 1275 - 1350, Pelsdonk 222
collectie Dord11
17 1,10 zesbladige bloem, 1325 - 1425, vergelijk Pelsdonk 398
collectie Dord12
19 x 18 2,46 wapen met keper ( ^ ), 1350 - 1450, Pelsdonk 194
collectie Dord13
Overigen
17   op voor- en keerzijde een Gotische letter.
15e eeuwse bijvondsten
collectie Dord16
23   voorzijde: wapenschild met staande leeuw naar links
keerzijde: gevoet kruis in binnencirkel, gestreepte buitenrand
Bodemvondst Dordrecht
Datering 14e eeuw
collectie Dord21
22   Tourse Groot type ca. 1266 - ca 1350
voorzijde: kasteel begrensd door een cirkel
keerzijde: gevoet kruis in binnencirkel waaromheen tekst
Bodemvondst Dordrecht
collectie Dord22

In de collectie van Erfgoedcentrum Dordrecht bevindt zich een mooi exemplaar uit 1300-1400 van een gegoten (dubbele) armenpenning inv.nr. 0501.162.001.


Armenpenning?

Deze armenpenning(?) is in Dordrecht gevonden.
MPO veiling 21-05-2014 lot 5811


In Dordrecht zijn "Pseudomunten" gevonden welke mogelijk ook als armengeld gediend hebben. Download hier het artikel.


Speelpenning?

Deze loden penning is gevonden in Dordrecht.
Afmeting 24 x 22 mm. Collectie Dord17.



Dordrecht 1888, firma Penn Bauduin, bevrijding van het Franse juk

Herdenkingsobject van 38 mm met draagoog/bevestigingsoog van ijzergieterij Penn Bauduin uit Dordrecht ter herdenking van de bevrijding van 'het Fransche juk' uit 1888. ( de 75-jarige herdenking 1813-1888).
Rond 1846 werd aan de s-Gravendeelschedijk in Dordrecht door de arts Hubertus Jodocus Penn (1821-1877) en zijn zwager, koopman Franciscus Dominicus Andreas Bauduin, de ijzer- en kopergieterij Penn & Bauduin opgericht. In 1847 produceerden zij hun eerste molenas. Daarnaast fabriceerde deze belangrijke firma schepraderen voor raderboten, bruggen, lantaarnpalen en tuinbanken.
Ook maakten zij diverse vuurtorens van gietijzer, waaronder in 1877 de zestig meter hoge toren bij Huisduinen, De Lange Jaap genoemd. Reeds in 1854 werkten er al honderd mensen bij deze firma.
Schulman prijslijst 01-2013 art.nr. 5494.




----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Onderstaande loodjes staan hieronder nog als kerkelijke armenpenningen vermeld.
Het zijn dit echter geen armenpenningen van Dordrecht maar bakenloden van Brielle (ze zijn daar nu ook als zodanig opgenomen) en wel om de volgende redenen:
- op armenpenningen staat geen waarde vermeld maar goederen zoals brood of turf
- 24 St(uivers) is een veel voorkomende waarde bij bakenloden, vooral voor de grotere schepen welke op het buitenland voeren
- geen van de loden is gevonden in Dordrecht (wat je toch wel zou verwachten voor een plaatselijke armenpenning)  maar in het buitenland evenals de bakenloodjes van
Willemstad van 24 S(tuivers)
- zou de M niet voor Merwede of Maas kunnen staan en / of heeft er in (de buurt van) Dordrecht een (vuur)baken gestaan? Den Briel kende o.a. de Stenen Baak sinds 1630.
Artikel:
Armenpenning van Dordrecht blijkt bakenlood van Brielle Opnieuw geeft archiefonderzoek uitsluitsel: De Beeldenaar November/December 2015, 39e jaargang NR. 5, pagina 267 - 269;

Hulpmunt der Hervormde Gemeente van Dordrecht.
2x 2x
Voorzijde : dubbel gedeeld wapen met paal waarboven het jaartal en waaronder RM (kan soms gelezen worden als BM)
In het midden van een effen veld het wapen van de stad tussen de letters Y en C.
Omgeven door een binnen- en buitenrandje, waartussen zich een parelrandje bevindt.
Keerzijde : .
*. / 24:ST / .*.
Een gesternd veld met daarin " 24 ST", vierentwintig stuivers, waarde waarvoor de penning geldig was.
Rand, gelijk aan die van de voorzijde.
Referentie: L. Minard van Hoorebeke nr 166; Pelsdonk 031.
jaar mm

Bijzonderheden

1699 23,5

nzijdig, ter weerszijden van het wapen Y C, 17,86 gr. Gevonden in Hindelopen, gegevens K.P.K.

1709

 

afbeelding in L. Minard van Hoorebeke nr 166

1719 22

ter weerszijden wapen D B, gevonden in Londen, gegevens K.P.K

171. 26

links van wapen D, eronder B, gegevens K.P.K

1738 24

Rietdijk veiling 362 nr. 726; ten onrechte een bakenloodje van Medemblik genoemd. In veiling 363 wordt onder nr. 916 deze "fout" herhaald.

1743 24

Engelse vondst, 15,82 gram. colPDO19

 
Weldadigheidspenning van Dordrecht.

Voorzijde: klein dubbel gedeeld wapen met paal waaronder 1756 (groot weergegeven) waaronder M (de eerste letter van "medelijden"?).
Keerzijde :
.*. / 24:ST / .*.
Vierkante penning van 24 x 24 mm en 11,62 gram. Niet in Minard. col PDO14

Het loodje komt uit een collectie in Rogate, West Sussex, UK.


Uit dezelfde
collectie in Rogate, West Sussex, UK komt dit loodje.
Voorzijde: springend paard naar rechts.
Keerzijde: M (vergelijkbaar met het type M op de Dordtse loodjes) / 17.7 /
ϩ (retrograde S) 24
Vierkante penning van 28 x 28 mm met (spijker)gat. colPDO15
Ik heb geen idee of dit loodje enig verband met Dordrecht heeft.

Weldadigheidspenning van Dordrecht.
 
Voorzijde: klein dubbel gedeeld wapen met paal waaronder het jaartal (groot weergegeven) waaronder M (de eerste letter van "medelijden"?).
Een gekartelde rand omgeeft de penning slechts gedeeltelijk.
Keerzijde :
.*. / 24:ST / .*.
De "roosjes" boven de 24:ST hebben "steeltjes". Rand gelijk aan die van de voorzijde.
Referentie: L. Minard van Hoorebeke, nr 167; Pelsdonk 032.
Prijslijst A.G. v.d. Dussen januari 1981 nummer 310; jaartal 1792, 24.5 mm.
Exemplaar uit 1784 gevonden in het scheepswrak van de "Jonge Seerp" uit Harlingen (W-27/1558/91) bij Gdansk