Amsterdam

     Amsterdam Historische plattegronden
Vergroot de kaart door er op te klikken.


Avondmaalspenning.

Eénzijdig : " H / LG " ingestempeld.
Diameter : 27 mm
Lijst v.d. Dussen 1-1981 nr. 344? veiling 3 Westerhof / v.d. Dussen lot 1672, brief P. Palmen Muntkoerier 9-1989. Amsterdam Museum PA 1645
Hiervoor heb ik een verklaring kunnen vinden in het jaarboek van het Koninklijk Genootschap van Munt- en Penningkunde uit 1903.
Het is een avondmaalspenning van de Hersteld Luthersche Gemeente in Amsterdam.
"Wijders is geresolveerd voor de bediening van het Heilig Avondmaal lootjes te laten maken met de letters H. L. G"
(Notulen van de Kerkelijke Vergadering van Direkteuren der Herst. Luth. Gemeente 1 Sept. 1791, opgericht 3 Juli 1791;
De eerste Avondmaalsviering had plaats 25 Sept. 1791.) 
Uit het kasboek blijkt, dat er gemaakt zijn 1000 loodjes voor ƒ21.- door den loodgieter M. Rensen.

In het boek "Gedenkpenningen betreffende Amsterdam" worden nog de volgend loodjes beschreven:
752 z.j. Broodloodje van de Herst. Luthersche Diaconie. Kz. I R. B. vierkant
753 z.j. Avondmaalsloodje der Hersteld Luthersche gemeente. A. I. G.


Armenpenning

Enkelzijdig, Luthers Wees Huis gegraveerd.
Ingestempeld met een kleine letter " S "
Lood 34 mm
Harry Donga & Carel van den Berg # 33



Armenpenning

Enkelzijdig.
Omschrift: Luthersche Diaconie Huys.
In het midden een grote D
Lood 34 mm
D&B 42



Armenloodje?
grote afbeelding2x
3x
Voorzijde : Een gotische A.
Keerzijde : Een cirkel met kruis.
Diameter : 17 mm
Referentie: Baart e.a. afb. 771; Pelsdonk 453,  Bodemvondstenwereld1, Bodemvondstenwereld2
(3x =) Gevonden in Leimuiden,
Ø 16 mm gewicht 2,19 gram.
De armenzorg maakte gebruik van loden penningen die aan de armen werden uitgereikt en waarvoor ze de hoogst noodzakelijke levensbehoeften konden krijgen zoals brood en graan,
turf
en smout, terwijl wijn alleen voor de zieken was bestemd.
Deze producten werden met een letter aan de keerzijde van de penning aangegeven, terwijl op de voorzijde het stadswapen of de instantie die de armenzorg beheerde,
zoals
het aalmoezeniershuis of het oudemannenhuis, staat aangegeven.

Armenloodje / Broodloodje?
grote afbeelding
Voorzijde : Een kruis in een cirkel.
Keerzijde : De letter B (van Brood?).
Diameter : 16 mm, massa 2,35 gr.
Gevonden in Amsterdam, datering 15e / 16e eeuw, colPAmst19.

Armenpenning?

Een middeleeuwse tinnen armenpenning met op de voorzijde een kruis.
Diameter 17 mm. colPAmst13
Bodemvondst uit de binnenstad van Amsterdam. Eeuwen geleden heeft iemand er een spijker doorheen geslagen


Armenpenning?

Voorzijde : Een kruis in een cirkel.
Keerzijde : Onduidelijk (stippen en letters?).
Diameter : 20 mm, massa 3,21 gr. Materiaal lood/tin.
Gevonden in uit de Amsterdamse binnenstad afkomstige stortgrond, datering 15e / 16e eeuw, colPAmst18.


Armenpenning?

Voorzijde : Een kruis in een cirkel.
Keerzijde : Onduidelijk (stippen en letters?).
Diameter : 15 mm. Materiaal lood/tin.
Gevonden in uit de Amsterdamse binnenstad afkomstige stortgrond, datering 15e / 16e eeuw.


Armenpenning

Gekroond wapen met de letters A M. Keerzijde glad.
Schulman veiling 333 lot 882, 33,3 mm.


Armenpenning?
   180 ° gedraaid
Enkelzijdig loodje gevonden in Amsterdam
  
 
 
M t
Instempeling "eikenblad". Diameter 30 mm. colVr138, colPAmst29


Armenpenning.
 
2x 2x
Voorzijde : Gekroonde stadswapen van Amsterdam rustend op twee zegetakken met een parelrandje omsloten.
Keerzijde : " B " (Brood) omgeven door een fijn randje en een parelrandje.
Diameter : 13 mm
Referentie: L. Minard van Hoorebeke nr. 100; Baart e.a. afb. 770; Pelsdonk 011.
Datering eind 16e - midden 17e eeuw.
Numis 1054187 met letter " A " gevonden te Dordrecht 2,893 gr.
Ander exemplaar met letter " A " 2,39 gram en 14 mm, colPAmst14.
Exemplaar met de letter " C " 3,6 gram en 13 mm gevonden bij Gouda, colPAmst15.
Exemplaar met de letter " A " , 12 mm gevonden bij Noordwijk, colPAmst22
Exemplaar met de letter " A " ,
 afgebeeld in 'Goed Gevonden' pagina 83
Exemplaar met de letter " C " 2,6 gram en 14 mm + anderen met een " A " en " C " op Bodemvondstenwereld
Exemplaar met de letter " A " 2,92 gram en 12 mm gevonden in Amsterdam, colPAmst36
Exemplaar met de letter " C " 10 mm, gevonden bij Heerenveen VL280417
De armenzorg maakte gebruik van loden penningen die aan de armen werden uitgereikt en waarvoor ze de hoogst noodzakelijke levensbehoeften konden krijgen zoals brood en graan, turf en smout, terwijl wijn alleen voor de zieken was bestemd.
Deze producten werden met een letter aan de keerzijde van de penning aangegeven, terwijl op de voorzijde het stadswapen of de instantie die de armenzorg beheerde, zoals het aalmoezeniershuis of het oudemannenhuis, staat aangegeven.
De letters op armenpenningen hebben geen betrekking op producten die men voor het loodje kon krijgen. In het geval van Leiden gaat het eerder om een “wijk”-indeling. Dit zal voor andere steden niet anders geweest zijn.
Geen indeling van de Leidse overheid, maar een eigen indeling van de uitgevende instantie. In het geval van Leiden het Huis Sitten Huis is zeer waarschijnlijk.
De letters op de loden slaan op de “bonnen”, een soort “wijken”, die de “kerk” en later Armenzorg had gedefinieerd.


Broodloodje van de Gereformeerde Diaconie.

Voorzijde : In een geparelde rand het gekroonde stadswapen.
Keerzijde : In een geparelde rand de letter " G " van Gereformeerde, omzoomd door een effen randje.
Diameter : 8 mm
Referentie: L. Minard van Hoorebeke nr. 106; Pelsdonk 012.
Opmerking: is dit niet een "gewone" armenpenning met de Wijk-letter G?


Broodloodje (van het Aalmoezeniershuis?).

Voorzijde : In een geparelde rand het gekroonde stadswapen.
Keerzijde : In een geparelde rand de letter " A " (van Aalmoes of Armen?), omzoomd door een effen randje.
Diameter : 8 mm
Referentie: Niet in L. Minard van Hoorebeke vergelijk nr. 106; Baart e.a. afb. 769; Pelsdonk 010; colPAM01, Numis 1037151
De armenzorg maakte gebruik van loden penningen die aan de armen werden uitgereikt en waarvoor ze de hoogst noodzakelijke levensbehoeften konden krijgen zoals brood en graan, turf en smout, terwijl wijn alleen voor de zieken was bestemd.
Opmerking: is dit niet een "gewone" armenpenning met de Wijk-letter A?



(armen?)Loodje

Vz.: gekroond stadswapen van Amsterdam gehouden door leeuwen binnen cirkel
Kz.: L M binnen cirkel
Gevonden bij Franeker, diameter 25 mm, gewicht 13,93 gram.
colPAmst27


(armen?)Loodje

Vz.: stadswapen van Amsterdam gehouden door leeuwen binnen cirkel. Boven het wapen een letter K(?) of moet dit de kroon zijn
Kz.: K binnen cirkel
Decentrisch geslagen, diameter 30 mm, gewicht ongeveer 6,5 gram.


Koren loodje
2x
Loodje gevonden in Amsterdam, diameter 22 x 20 mm.
Voorzijde: COE-REN binnen puntcirkel
Keerzijde: "molenijzer" binnen punt rand.
Zie ook: Muntenbodemvondsten.nl

 

3x Gevonden bij de metro werken aan het Rokin in Amsterdam.
Ø 13 mm; 1,54 gram, colPAmst38
2x Gevonden bij de metro werken aan het Rokin in Amsterdam.
Ø 18 mm; 4,16 gram, colPAmst37

Ø 17 mm; 3,1 gram
Vergelijkbaar exemplaar op Bodemvondstenwereld
Onderstaande vier loden penningen zijn gevonden op het bouwterrein van de optiebeurs aan het Rokin 65.
De locatie bevond zich op de oever of net in de middeleeuwse Amstel.
Vz. Gotische letter A
Kz. kruis binnen twee cirkels waarbinnen punten
Ø 26 mm; 7,00 gram,
colPAmst30
Vz. vismotief
Kz. opengewerkt gevoet kruis met punt in de kwartieren
Ø 23 mm; 4,04 gram,
colPAmst31
Vz. Gotische letter N of U
Kz. opengewerkt kruis met versierselen
Ø 22 mm; 2,57 gram,
colPAmst32
Middeleeuwse (gilde?)penning.
Vz. gekroond kruis omgeven door stippen.
Kz. landbouwwerktuig / hak
Ø 22 mm; 3 mm dik; 12,07 gram, colPAmst33



Avondmaalsloodje van de Waalse Gemeente te Amsterdam.
2x

Voorzijde: Een gevleugelde arm waarvan de hand op het anker van de hoop aan een behoeftige de hand drukt.
                  Boven aan het oog van God. Links het zinnebeeld van de koophandel en onder de beide handen het jaartal 1586, omgeven door een dubbele rand.
Keerzijde : Het gekroonde stadswapen omgeven door een parelrandje.
Diameter:
+/- 16 mm
Referentie: L. Minard van Hoorebeke II nr. 101. Prijslijst A.G. v.d. Dussen januari 1981 nummer 301;
Pelsdonk 013, Burzinski 7314.
Amsterdam Museum PA 2483, PA 2484, PA 2485, PA 2486.
Holleman lijst 78, september 1989, nr. 286.

MPO veiling 25-11-2010 lot nr 5976, colPAmst02
Schulman veiling 344 (03-2014) lot 1304, veiling 346 (11-2014) lot 1591.
MPO veiling 44 woensdag 26 november 2014 lot 5612
Exemplaar gevonden in de gemeente Ophasselt, België. Doorsnede 13,5 mm en gewicht 1,9 gram.
MPO veiling 44 woensdag 26 november 2014 lot 5612. Exemplaar gevonden bij Gouda colPAmst34.
Als je deel wilde nemen aan het avondmaal moest je van tevoren de voorbereidingsdienst meemaken; daar werd een zogenaamd avondmaalsloodje uitgereikt dat je in de avondmaalsdienst bij het betreden van het doophuis weer moest inleveren (stukje lood met een zegel erop). De doop werd vaak bediend na afloop van de zondagse dienst of bij de mensen thuis. Voor mensen in nood was er de diaconie die veel ondersteuning
bood en al spoedig de diverse instellingen had.

Omschrijving gelijk aan de voorgaande penning, maar nu in brons i.p.v. het meestal voorkomende lood.
MPO veiling 40 november 2013 kavel 5773, colPAmst20.


Avondmaalsloodje
2x
Het door de Lutherse gemeente van Amsterdam gebruikte avondmaalsloodje (nachtloodje) is vermoedelijk als "model" gebruikt voor de loodjes van de andere Lutherse gemeenten.
Volgens beschrijving van Schultz Jacobi bestond de ene zijde uit een rijksstaf en een lauliertak, kruiselings gestoken door een doornenkroon, waarboven Christi en waaronder Regnum gelezen wordt, alles gevat in een bladerrand.
In plaats van rijksstaf en lauliertak is er later sprake van een palm- en olijftak.
De keerzijde van het loodje is blanco met mogelijk een jaartal.
D&B 79
,
Archief van het Weeshuis en Oudemannen- en -Vrouwenhuis der Evangelisch-Lutherse Gemeente.
Op de Collectie Online van Amsterdam Museum staat nog het volgende exemplaar.
Nog een heel mooi exemplaar op Bodemvondsten
In Monnickendam is tijdens een verbouwing tussen de vloerbalken een exemplaar gevonden


Avondsmaalsloodje.

In de collectie van het Amsterdams Historisch Museum en in het Geldmuseum is een enkelzijdig loodje bekend uit de zeventiende eeuw waarop enkel de letter L (van Luther).
Diameter 21 mm, D&B 80.

Amsterdam Museum PA 1637



Avondsmaalsloodje.

Het loodje met het gekroonde stadswapen van Amsterdam en een parelrand, met op de keerzijde een letter L is in gebruik geweest bij de Waalse kerk en niet bij de lutheranen.
Voorzijde :
Vlak veld met de letter " L " (van Luther?).
Keerzijde : Het gekroonde stadswapen door verscheidene bandjes omringd en afgezet met een parelrand.
Diameter : 21 mm
Referentie: L. Minard van Hoorebeke nr. 102; Pelsdonk 017.


Schotchse Zendingskerk
In zijn boek "Communion Tokens of the World" beschrijft L.M. Burzinski het volgende communie token:
Voorzijde:
SCHOTSCHE ZENDINGSKERK AMSTERDAM
                                               II.TIM.II.19
Keerzijde:                        
1.COR.XI.26,28
                                      
KIRKWOOD & SON
                                        EDIN SCOTLAND
 
Ovaal: 28 x 22 mm. wit metaal. vervaardigd in Edinburgh.
Referenties: Creswell-326,
Greig/Robinson/Woodside
-201
"
Naar aanleiding van een uniek Schots loodje in Harlingen"; De Beeldenaar NR. 1 2015
Collectie Rijksmuseum Amsterdam NG
327, met een iets andere originele omschrijving.
Het volledig op orde brengen van de titel en beschrijving van deze penningen zal t.z.t. op projectbasis geschieden.


Rehobôth Kerk
Communie loodje van de Rehobôth Kerk uit Amsterdam
Voorzijde: REHOBÔTH
                 GEN.XXVI 22
Keerzijde: 
I.COR.XI 28
          
MAAR DE MENSCH BEPROEVE
                  ZICH ZELVEN EN ETE
               ALZOO VAN HET BROOD,

        
EN DRINKE VAN DEN DRINKBEKER


Ovaal: 28 x 22 mm. zink / wit metaal. vervaardigd in Edinburgh(?).
MPO veiling 50 lot 6309, colPAmst39
Het loodje is vrijwel zeker door de firma Alexander Kirkwood uit Edinburgh geslagen (vermoedelijk midden 19e eeuw),
maar dat komt niet erg overeen met de bouw van de Amsterdamse Rehoboth kerk in 1905......



Broodloodje Hongersnood 1662.
    

Voorzijde : In een vierkant vlak veld tussen een geparelde rand en een fijn randje, het gekroonde stadswapen, door twee leeuwen vast gehouden. Boven in het veld 1 6 6 2.
Keerzijde : Vlak veld met geparelde cirkel met een effen randje omgeven.
Daartussen de letter " W " (wijk) en het cijfer " 6 " (6e wijk).
Diameter : vierkant 28 mm
Referentie:
Beschryving der NEDERLANDSCHE HISTORIEPENNINGEN, door MR. GERARD VAN LOON, vierde deel, 1731; pagina, 227, 228 en 229.
L. Minard van Hoorebeke nr. 103; V.L.: II.507; Pelsdonk 021.

W(2)6 Gevonden te Papendrecht in afgegraven grond uit Dordrecht, Wijk (2)6, colPAmst05.
W 26, veiling 331 Schulman b.v., lot 1146, 29,5 mm.
W 33
op bodemvondstenwereld.nl
W 17 Rietdijk veiling 387 lot 825, 26 x 26 mm, 20.65 gr
W 8
Amsterdam Museum PA 236
W 6 zilver
 Amsterdam Museum PA 235
W 6 veiling catalogus 15 1982 Coin Investment nr 493, 31 mm.
W 74
Amsterdam Museum PA 237
W 16
gevonden bij Hollandsche Rading, 27 x 27 mm, 20 gram. Zie Muntenbodemvondsten.nl
W 6 collectie Rijksmuseum inventarisnummer NG-VG-17-1. Amsterdam Museum PA 242
W 6 collectie Rijksmuseum inventarisnummer NG-VG-17-2
W 20 collectie Rijksmuseum inventarisnummer 17-3
W 20
MPO veiling 46 23 mei 2015 lot #6303
W 29 collectie Rijksmuseum inventarisnummer 17-9
W ..   collectie Rijksmuseum inventarisnummer 17-10
W 34 collectie Rijksmuseum inventarisnummer 17-11
W 11 advertentie Marktplaats 10-2013

W 4   Schulman veiling 333 lot 878, 27 mm.
W1   
diameter: 2,5 X 2,5 cm en gewicht (massa): 22 gram. Bodemvondstenwereld
W      zonder wijknummer! Diameter: 28 x 29 mm. colPAmst35
W 48 detector forum PiepPiep. Wijk 48 .
W 6  persoonlijke melding. Wijk 6
W 28 Kleipijp.nl
W 15 Loden penningen- Méreaux groep Facebook
Op een overzicht van "Plaatsen van de brandspuiten in 1773" zijn de verschillende Amsterdamse Wijknummers terug te vinden.
In 1662 heerste er een grote hongersnood. De regering van Amsterdam riep uit, dat wie een roggebrood van zes ponden een stuiver goedkoper wilde, zich bij de Burgemeester van hun wijk (er waren 60 wijken) konden vervoegen om daar een gestempeld broodloodje te halen, die zij bij de bakker van hun wijk konden inleveren, waarna zij het roggebrood dus een stuiver goedkoper konden krijgen.


Broodloodje.

Voorzijde : In een rond vlak veld door een geparelde rand en een fijn bandje.
Verder het gekroonde stadswapen, door twee leeuwen vast gehouden.
Keerzijde : Op een rond vlak veld in een geparelde rand de letter " W " (wijk) en het cijfer " 32 " (32e wijk).
Diameter : 29 mm
Referentie:
Beschryving der NEDERLANDSCHE HISTORIEPENNINGEN, door MR. GERARD VAN LOON, vierde deel, 1731;
pagina, 227, 228 en 229.

L. Minard van Hoorebeke nr. 104; Pelsdonk 01.02.019.

Prijslijst A.G. v.d. Dussen januari 1981; wijk 20; nummer 303, Veiling 25 Karel de Geus lot nr. 1283 W 3 colPAmst...
W(ijk) 33 colPAmst04 en W(ijk) 3 colPAmst03.


"Brood-Loodjes" van het Aalmoezeniershuis.

Voorzijde: In een vlak veld door een effen band omgeven, het gekroonde stadswapen, door twee leeuwen vastgehouden.
Keerzijde: In een geparelde rand op een vlak veld de in elkaar gevlochten letters " AMB " (Aalmoezeniers-Broodloodje).
Diameter: 23 mm. Referentie: L. Minard van Hoorebeke nr. 105; Pelsdonk 020 .
Veiling 25 (23-24-25 april 2001), L. Schulman lot 2873. (hier begrafenispenning van het Makelaarsgilde genoemd.
Diameter 25 mm. WK. 1.3; Dirks XV!.86)

Rond Aalmoezeniers Broodloodje
2,4
x 2,4 cm. 4,47 gram
Amsterdam Museum 300




Laurens Schulman veiling 25 lot nr 2873.
Hier ten onrechte een begrafenispenning van het Makelaarsgilde genoemd met instempeling "MARS".
WK. 1.3; Dirks XVI.86 messing geslagen 25 mm.
Vierkant Aalmoezeniers Broodloodje
2,2
x 2,2 cm. 3,32 gram
AmsterData, Amsterdam Museum 292

Veiling Coin Investment 50-1995 nr. 2203, twee stuks, rond en acht kantig.
Vierkant Aalmoezeniers Broodloodje
2,1
x 2,1 cm. 2,91 gram
Amsterdam Museum 293
Vierkant Aalmoezeniers Broodloodje
2,4
x 2,3 cm. 3,52 gram
Amsterdam Museum 294
Aalmoezeniers broodloodje - vierkant plaatje met instempeling 'A B boven ornament binnen parelcirkel'
koper 27 x 28 mm 3,61 gram. Schaars
MPO veiling 50 lot 6308, colPAmst40
Half Aalmoezeniers Broodloodje
2,3
x 1,2 cm. 2,42 gram
Amsterdam Museum 301
Achthoekig Aalmoezeniershuis Broodloodje
2,2 x 2,2 cm. 4,15 gram
Amsterdam Museum 299
Veiling Coin Investment 50-1995 nr. 2203, twee stuks, rond en acht kantig.
Marktplaats 04-2015
Loden Aalmoezenierspenning uit 1666.
3,4 x 2,9 cm. 10,19 gram
Amsterdam Museum PA 219
Koperen Aalmoezenierspenning
3,1 x 3,2 cm. 13,15 gram
Amsterdam Museum PA 220
Koperen Aalmoezenierspenning
3,4 x 3,7 cm. 15,15 gram
Amsterdam Museum PA 221


Moddermanspenning
afgegeven door het Aalmoezeniersweeshuis

Voorzijde: onder het Amsterdams wapen een scheepje voortgeboomd door schipper
Keerzijde: N ..
Ref. Dirks plaat VIII.88 tekst pagina 93.
Messing 48 mm, 17e eeuw. Revue de la numismatique
Belge 1859 pagina 90.
Minard - van Hoorebeke beschrijft onder nummer 51 een Steiger- schuitenvoerderspenning met als afbeelding op de voorzijde een Moddermanspenning.
Amsterdam Museum Modderlieden N16, inv.nr. PB 152

Veiling 14 april 1995 Laurens Schulman lot 2083,
N 4
Veiling 25 (23-24-25 april 2001), L. Schulman lot 2876, N 19.
MPO veiling 40 november 2013 kavel 5775,
N 2.
Schulman veiling 337 lot 1324, N 5; 47,8 mm.



Belastingloodjes (hondenpenningen) en Hulpmunten
voor het Aalmoezeniersweeshuis volgens van Orden PL VI na 1797.
Amsterdam is in 1797 begonnen met het uitgeven van hondenpenningen.
De letters
AA
jaar W staan voor Algemeen Amsterdams Weeshuis, de instelling waarvoor de opbrengsten van deze belasting bestemd waren.
De opbrengsten, o.a. uit de boetes, was voor 2/3 bestemd voor het
Aalmoezeniersweeshuis.
Zie voor een publicatie over de invoering van de Amsterdamse hondenpenningen: 1
797 Publicatie tot eene belasting op de honden
Meer informatie over hondenpenningen en een grotere afbeelding op Muntenbodemvondsten.nl

         Hondenbelastingbiljet 1797
        De Amsterdamse hondenpenningen.
 
2x  
Amsterdam 1799 - Eénzijdig hondenbelastingloodje van het Aalmoeseniers Weeshuis (Van Orden VI-3)
Vz.Versierd stadswapen tussen AA - W, onderaan jaartal
Lood achthoekig 21 x 26 mm met gat.

MPO veiling 54, lot 1706,
colPAmst41.
2e exemplaar: 21 x 26 mm; 4,9 gram. , colPAmst11
In de collectie van Amsterdam Museum bevind zich ook een exemplaar uit 1799 PA 226.

 
1807. Amsterdam. Belastingloodje Aalmoezeniers Weeshuis. 
Vz. ingebogen stadsschild tussen A - W. Kz. blanco.
Tin/zink ovaal 27,6 x 24,3 mm., van Orden pl. VI-11; Nahuys II pl. II-17, Kooij 0126. Prijslijst Mevius 03-2017.




In Amstelodamum nr. 14 van januari 1927 schrijft dhr. W. K. F. Zwierzina het volgende over de Amsterdamse Gasthuis-Penningen:

Op de pagina's 18 en 19 "van bovenvermeld tijdschrift staat een "verklaring" voor het begrip "Loodjes van Mooi Weer".
Binnengasthuis of St. Pietersgasthuis uitgaanspenning, zogenaamd "Mooiweersloodje"

Vierkante loodjes 41 x 41 mm, Ovale loodje 60 x 45 mm
Deze loodjes komen uit de collectie van Amsterdata: vierkant 1 sleutel, Ovaal 1 sleutel, vierkant 2 sleutels.
Uitgaanspenning of "Mooiweersloodje" (van Utrecht?).

Afmeting 35 x 40 x 4 mm. Gevonden in Groenekan. Muntenbodemvondsten.
De voorgangers van de blikken penningen waren van lood, zodat dit loodje mogelijk ook bij Amsterdam thuis hoort.


Binnengasthuis of St. Pietersgasthuis

M(annen) Z(ieken) H(uis). Amsterdam Museum PA 2778

M(annen) V(er) B(and). Amsterdam Museum PA 2779

V(rouwen) Z(iekenhuis). Amsterdam Museum PA 2780

M(annen) V(erband) 6 ingeslagen 1839. Amsterdam Museum PA 1636

In
Amstelodamum uit 1922 wordt over bovenstaand loodje geschreven.


Broodloodje van de Gereformeerde Diakonie te Amsterdam 1707.
  

Hoogte 4,1 cm - breedte 4,5 cm; 24,07 gram; hoogte 4,2 cm - breedte 4,6 cm; 23,62 gram.
Amsterdam Museum PA 2874 ; PA 240. In de Hermitage bevinden zich ook een tweetal exemplaren.
MPO veiling 46 23 mei 2015 lot #6304 45 x 42 mm colPAM28


loodje dat behoeftige kerklidmaten bij uitdeling recht gaf op brood
Hoogte 2,8 - breedte 2,7 cm; 18,22 gram.
Rijksmuseum Amsterdam NG-VG-17-12


Hoogte 3,1 - breedte 3,0 cm; 14,50 gram.
Amsterdam Museum: PA 239

1739
 
Diameter 2,8 cm; 15,49 en 17,88 gram
Amsterdam Museum: PA 241 PA242 , collectie Rijksmuseum inventarisnummer
NG-VG-17-13


Broodloodjes Gereformeerde Diakonie. (overzicht van deze loodjes)
Zittende Barmhartigheid met lam / Twee broden op een afgerokte tafel.
O
pschrift onder afsnede: M.H. (Martin Holtzhey (18-09-1697 - 01-11-1764), de ontwerper van deze penning).
Literatuur: DPR III-713
 = J. Dirks; Penningkundig Repertorium. Vier delen. Leeuwarden 1879-1891.
  
1741 lood met koperstift, 29 mm. Amsterdam Museum "DANKBAER", PA 245, PA 2875.
1741 lood met koperstift, 29 mm. Karel de Geus veiling 27 lot 1146 met "DANKBAER",

1741 zilver met koperstift, 29 mm. Amsterdam Museum "DANKBAER", PA 244
1741 zilver met koperstift, 29 mm. Prijslijst L. Schulman, nu colPAmst26


1741 zilver, vgl VvL. 353.
Schulman veiling 13 1994 # 1823. Amsterdam Museum "DANKBAER" PA 243, PA 270
1741
MPO veiling 24 donderdag 26 november 2009 lot 4894
1741
MPO veiling 44 woensdag 26 november 2014 lot 5613 zilver, collectie Nico Arkesteijn nu colPAmst23.
1741
MPO veiling 46 23 mei 2015 lot #6305

Zittende Barmhartigheid met lam / Twee broden op een afgerokte tafel.
O
pschrift onder afsnede: I.G.H.F (I.G. Holtzhey) Johann George Holtzhey (1726 - 1808), de ontwerper van deze penning).
Literatuur;
VvL. 353, niet in Dreesman!

1754 zilveren met gouden stift (de combinatie van het jaartal en het zilver met gouden stift wordt in de literatuur niet gemeld en door Schulman als reparatie aangemerkt)
         
Schulman veiling 13 1994 # 1824,
1754 zilver met gouden stift; Amsterdam Museum PA 247
1754 zilver met gouden stift MPO veiling 46 23 mei 2015 lot #6200 29 mm
1754 zilver; Amsterdam Museum PA 246
1754 zilver; Karel de Geus veiling 10 oktober 2000 lot #1353
1754 zilver;
MPO veiling 46 23 mei 2015 lot #6306. Niet gesigneerd maar type als 1741.

1759
MPO veiling 44 woensdag 26 november 2014 lot 5613 tin met (losse) koperen stift en rechthoekige instempeling (JB?), collectie Nico Arkesteijn nu colPAmst24.
1759 zilveren met gouden stift; Amsterdam Museum PA 252
1759 zilver; Amsterdam Museum PA 251,
1759 zilver; Laurens Schulman prijslijst 14 nr. 978, 28.5 mm Vgl VvL. 353.
1759 lood met koperen stift
; Amsterdam Museum PA 253
1759 lood met koperen plug 29 mm; MPO veiling 46 23 mei 2015 lot #6307

Zittende Barmhartigheid met lam / Twee broden op een afgerokte tafel.
Ontwerp naar M. Holzhey door Gysbert van ? Moelingen

1766 zilveren met gouden stift (de combinatie van het jaartal en het zilver met gouden stift wordt in de literatuur niet gemeld).
MPO veiling 42 lot 5654.
1766 lood met koperen plug en klop B - FR, 29 mm; MPO veiling 46 23 mei 2015 lot #6308

1777 zilver met koperen stift; Amsterdam Museum , PA 258
1777 zilver met gouden stift; Amsterdam Museum , PA 259
1777 zilver; Amsterdam Museum , PA 260
1777
lood met koperen stift; Veiling 32 (26-05-2010) Münzen & Medaillen GmbH (DE), lot 1081 met BA,
1777 lood met koperen stift; Veiling 3 Karel de Geus september 1996 lot 76. VvL.521, Dr.176
1777
lood met koperen stift; Amsterdam Museum , PA 257
1777 lood met koperen plug en klop B - BG, 30 mm; MPO veiling 46 23 mei 2015 lot #6308
1777 lood
; Amsterdam Museum , PA 256
1777 lood stift ontbreekt , Bodemvondstenwereld.nl
Broodpenningen in de collectie van Amsterdam Museum

Broodloodje Diakoniebakkerij der Nederlands Hervormde Gemeente
Als je arm was kreeg je na het kerkbezoek een Broodpenning.
Met de Broodpenning kon je bij de Diaconiebakkerij van de Armenzorg van de Nieuwe Kerk op het Blaeu Erf in een brood halen.
De bakkerij is gebouwd door
Daniel Stalpaert en heeft er van 1671 tot 1947 gestaan.

Zittende Barmhartigheid met lam / Twee broden op een afgerokte tafel.
Er komen "misslagen" voor met vier i.p.v. twee broden.
Diameter: 28 mm, materiaal lood/tin.
Ontwerp
David van der (II) Kellen (25-09-1804 - 30-03-1879), literatuur Dirks 860, Dreesmann 386, Kooij BR 003.1,2,3.

1861 twee broden. Komt ook voor met vier broden en met centrale doorboring, colPAmst09,
colPAmst09g, colPAmst10, colPAmst10g
Door de Diaconie der Nederlands Hervormde gemeente van Amsterdam is een linnen zak met 432 van deze penningen
geschonken aan het Amsterdam Museum (voorheen Amsterdams Historisch Museum), inv.nr. 628.1/2, Amsterdam Museum; PA 248.
In de Hermitage bevinden zich ook enkele exemplaren.
 
Er zijn ook exemplaren in zilver voor de diakenen (Dreesmann 384, Kooij BR 003.5
Amsterdam Museum; PA 250
Mevius prijslijst 78, 1996 nr. 325
) colPAmst17 7,96 gram
Zilveren exemplaar Karel de Geus veiling 36 # 1585.
Veiling 26 (19-20 november april 2001), L. Schulman lot 2128.
Laurens Schulman veiling 29 lot 1863
MPO veiling 44 woensdag 26 november 2014 lot 5616 zilver 27 mm
Prijslijst Mevius 03-2017.
 
koperen/bronzen
exemplaren voor de beambten (Dreesmann 385, Kooij BR 003.4,
Mevius prijslijst 78, 1996 nr. 324) geslagen.
Rijksmuseum NG-VG-17-28 en 28-A, Amsterdam Museum; PA 249, PA 2872
Laurens Schulman veiling 29 lot 1863 28 mm
MPO veiling 44 woensdag 26 november 2014 lot 5615 één bronzen exemplaar en drie lood/tinnen,
collectie Nico Arkesteijn nu colPAmst25.
MPO veiling 46 23 mei 2015 lot #6310

Amsterdam 1906

Kartonnen broodbon Diaconie Weeshuis van de Ned. Hervormde Gemeente (KooijBR002-1)
Vz. Paars stempel met 6-regelige tekst
Kz. Met een loodje goed voor een Roggebrood', handtekening en (deels met pen:) 1906 - 44 mm - zeldzaam

MPO veiling 54, lot 1707, colPAmst42.

afmeting 42 x 35 mm
In de oorlogsjaren zijn zelfs papieren exemplaren gebruikt om de minder bedeelden toch tegemoet te kunnen komen.
Zie mijn artikel in de Muntkoerier en de verklaring van de aanduiding "K 153". colPAmst12
Een ander exemplaar in Museum Catharijneconvent
referentie nummer SPKK v00080


"Broodpenning" voor 12 pond RoggeBrood.
   
Broodloodje uitgedeeld door de regenten van het Oude- en Nieuwezijds Huiszittenhuizen, gaf korting bij aankoop van een (rogge)brood.
Voorzijde: wapen van Amsterdam met soms de kloppen 3 - P of 6 - P naast het wapen. De "P" staat voor Pond
Keerzijde: R B (roggebrood) 12 . / 1789
Datering 26-06-1789.
Referentie: Beschrijving
van NEDERLANDSCHE HISTORIE-PENNINGEN, ten vervolge op-het werk van MR. GERARD VAN LOON, tiende stuk, 1869. pagina 401, 402 en plaat LXXV 1789.
Pelsdonk 01.02 afbeelding 022. Collectie Teylers Museum TMNK 02390 , 02391
Prijslijst A.G. v.d. Dussen juli/augustus 1983 nr. 241. Dreesman 237 / Schulman 1924 No 285.
Holleman lijst 78, september 1989, nr. 284
.
Veiling 331 Schulman b.v., lot 1148, 3 - P. Kz. RB / 12 / 1789. Lood 29 mm. Fraai

Schulman veiling 344 (03-2014) lot 1303 een ongeklopt exemplaar
MPO veiling 44 woensdag 26 november 2014 lot 5614
MPO veiling 50 05-2016 lot # 6305, zonder klop!, lood 29 mm, 13,36 gram, colAmst43.
In de collectie van het Rijksmuseum te Amsterdam komen meerdere exemplaren voor met de volgende
Inventarisnummers:
Zonder klop:  NG-ZN-526, 527, 528. Amsterdam Museum PA 261
met klop 3 - P: NG-ZN-529, 530, 531. Amsterdam Museum PA 262, PA 2513, PA 2514
met klop 6 - P: NG-ZN-532 en 533. Amsterdam Museum PA 263, PA 2515, PA 2516
Op Muntenbodemvondsten.nl wordt deze penning nog "leurpenning" genoemd.
De penning zou, tegen betaling, door de
gemeente Amsterdam uitgegeven zijn aan kooplieden die met hun waren langs de deuren leurden.
Meer Broodloodjes zijn
hier te zien.


Nederlands Hervormde Diakonie Weeshuis

Toegangspenning tot de Linnen Kamer no.34. Koper 27 mm. met gat om op pen te steken.
Verzameling W.J.R. Dreesmann. Tweede Deel. Amsterdam 1949, cat. Dr. 40. Veiling 255 Jacques Schulman, lot 1237.
Amsterdam Museum PA 2870, PA 2871.
Amsterdam Museum; Diakonie Weeshuis, werkpenning voor jongens, 1657, PA 265. Collectie W.J.R. Dreesman
Linnenkamer no.37. Koper 37 mm.
Schulman veiling 13 1994 # 1834
Linnenkamer no.32. Koper 36,5 mm. Verkooplijst 214 Jacques Schulman, lot 1152;
Veiling 14 april 1995 Laurens Schulman lot 2074.
Linnenkamer no.22. Koper 36 mm, zie afbeelding boven, foto Peter Smith. Veiling catalogus 15 1982 Coin Investment nr 495

Diakonie Weeshuis, werkpenning voor de jongens , 1657

Amsterdam Museum PA 276

Boodschapspenningen vanwege de keukenmoeder, Burgerweeshuis, 1746.

Amsterdam Museum PA 277, PA 279, PA 281, PA 282, PA 283, PA 284, PA 285, PA 286, PA 287, PA 291
Verder veel afzonderlijke penningen PA 278,
PA 651.2 t.m. PA 651.16, PB 335, PB 908, PA 3036, 1284, e.v.


Weeshuispenning, 18e eeuw

Legitimatiepenning voor de kinderen van het Amsterdamse Burgerweeshuis.
Vz: Gekroond Amsterdams stadswapen geflankeerd door twee weeskinderen.
Kz: Vliegende duif; omschrift: 'Teeken van d'Amsterdamse weeskinderen'.
Datering 18e eeuw. Gegoten brons, 41 mm.



Turfloodje (van het Oudezijds armhuis).

Eénzijdig : In een achthoekig vlak veld een geparelde cirkelomtrek met in het midden de in elkaar gewerkte letters " O A H " van Oudezijds ArmHuis.
Verder rondom de volgende tekst: " OVW Z. TVRFHVYS * ". Monogram OAH
Diameter : vierkant met afgeschuinde hoeken 32 mm. Datering ±1698
Referentie: L. Minard van Hoorebeke nr. 107.
Beschryving der NEDERLANDSCHE HISTORIEPENNINGEN, door MR. GERARD VAN LOON, vierde deel, 1731; titel pagina, 227, 228, 229, 230.
Veiling 14 april 1995 Laurens Schulman lot 2065

Veiling 26 (19-20 november april 2001), L. Schulman lot 2127.


Huiszittenhuizen A(s) K(ar)

Amsterdam Museum PA 216 , PA 217


Turfloodje

Armenlood, turfpenning in vierkante vorm, met aan voorzijde in een parelrand het gekroonde wapen van Amsterdam en aan de keerzijde in een cirkel "TVRF".
Afmeting 19 x 18 x 2 mm. Datering 1550 - 1700.
Bodemvondst: traject spoortunnel Rotterdam
. Collectie Museum Rotterdam 11517-364.J.


Burgerweeshuis
Uitgaanspenning voor Linne Winckel 1764. Koper 41 mm.
Verzameling W.J.R. Dreesmann. Tweede Deel. Amsterdam 1949, cat. Dr. 148. Veiling 255 Jacques Schulman, lot 1237;
Veiling 14 april 1995 Laurens Schulman lot 2071.
Uitgaanspenning voor Keuke Moeder. Koper 41 mm.
Verzameling W.J.R. Dreesmann. Tweede Deel. Amsterdam 1949, cat. Dr. 149. Veiling 255 Jacques Schulman, lot 1237;
Veiling 14 april 1995 Laurens Schulman lot 2071.


Tuchthuispenning of Rasphuisloodje

Voorzijde: In een versierde cartouche: TVCHTHVYS met klop XX
Keerzijde: Twee mannen zagen boomstam gelegen op bok doormidden 1599
SLANS·SCHRICK·BREYDEL·(...)
Lood, 32 mm.
Amsterdata, Pelsdonk 02.01.101, veiling 28 Karel de Geus lot nr. 1220
MPO veiling 48 25-11-2015 lot 8012 met ingeslagen nummer 3



Bedelaarspenning van Amsterdam.
     

Voorzijde : In een rond vlak veld door een effen rand omgeven, het gekroonde stadswapen, door twee leeuwen vast gehouden.
Keerzijde : In een effen veld een vragende bedelaar die in de rechterhand een hoed vasthoudt.
Hij heeft een houten rechter been en ondersteunt zich onder de linker arm met een kruk.
Rondom een smalle band met de tekst: " VOLR.DE. INCOMENDE BEDELAERS
* ".
In 2004 hebben archeologen een dergelijke bedelpenning gevonden in de voormalige Voldersgracht te Den Haag
Diameter :
50 mm
Referentie: L. Minard van Hoorebeke nr. 108; Dirks II.13; Pelsdonk 018, Dreesmann-.
Amsterdam Museum brons PA 6, tin/lood PA 7
Prijslijst A.G. v.d. Dussen juli/augustus 1983 nr. 242. Jaarboek Munten en Penningen 1987 blz. 595.
Veiling 27 Karel de Geus lot nr. 1141, omschrift: VOER DE INCOMMENDE BEDELAERS


Loodje met Anker / wapen Amsterdam

Vz: wapen van Amsterdam
Kz: anker, twee handen
Datering 1586, diameter 16 mm.
Pelsdonk P10a7, Minard II.101, Numis 1037857



Vz: een anker en in de hoeken het jaartal 1 6   3 6
Kz: het wapen van Amsterdam
.


Presentiepenning van een Gilde.

Eénzijdig: 1639 - A G - 40 (ingeslagen). A G staat mogelijk voor het gilde.
Referentie: Baart e.a. fig. 767.
De gildebroeders waren verplicht om bij de begrafenis van een gildebroeder te verschijnen en de baar te dragen.
Hiervoor werd door de knecht van het gilde loden of koperen penningen uitgedeeld die bij het verschijnen op de begrafenis weer aan de knecht terug gegeven moesten worden, zodat gecontroleerd of de gildebroeder, wiens nummer op penning was geslagen, aanwezig was geweest.
Op niet verschijnen stond een boete.
Presentiepenningen werden ook gebruikt in de buurten van de stad waarbij de burgers de penningen moesten inleveren bij het blussen van een brand of het houden van een oefening.


Turfdragersgilde 1639

Amsterdam Museum PA 182 "3", PA 181 "1"


Turfdragersgilde bij brandbestrijding

Amsterdam Museum PA 190


Turfdragersgilde(?)

Amsterdam Museum PA 1510, PA 1325.1-15, PA 1324.1-32
Er worden op Amsterdam Museum veel lood/tinnen penningen getoond van het Turfdragersgilde.
Zie b.v. de pagina's 287, 288, 289, 290, 291 en 292


Legitimatieloodje voor onbekend doel, AmsterData


Visverdelerloodje 1836

Diameter 5,1 x 4,6 cm, 43,24 gr.
Amsterdams museum PA1646


Onbekend Gilde Havenloodje

Collectie W.J.R. Dreesmann, Amsterdam Museum PB 101


Verenigde Oost Indische Compagnie

Amsterdams museum PA 270


Vierkante
Joodse penning voor het Badhuis

Deze interessante penning staat op Muntenbodemvondsten.nl met de volgende informatie:
Het opschrift is door een expert onderzocht met het volgende resultaat:
'Hoewel ik  niet helemaal zeker ben, vermoed ik dat op de plak de woorden מקוה עיר קהל אשכ� ז staan,
te vertalen als ‘stads- mikwe (ritueel bad) van de Asjkenazische (Hoogduitse joodse) gemeente’.
Tijd 1650-1800. Diameter 30 x 28 mm.
- Recent een nabericht ontvangen van het Joods Historisch Museum Amsterdam. Ze schreef: 
"Mijn vermoeden is, dat dit loodje als een soort pasje voor het betreden van het mikwe heeft gediend.
Zeker weten doe ik dat niet en ik heb er ook geen verwijzing naar gevonden in mij bekende literatuur.
Dat zegt op zich niet veel,  wanneer het inderdaad om een alledaags voorwerp gaat is het te vergelijken met een moderne  toegangspas van plastic".



Waardepenning, Onderneming van Gezuiverd Water, 1828

Bronzen waardepenning voor een hoeveelheid zuiver water, uitgegeven door de Onderneming van Gezuiverd Water, deel uitmakend van de zg. Versch Water Societeit, Amsterdam, 1828.
Vz: Monogram 'C.F., omschrift "Onderneming van Gezuiverd Water" /  1828
Kz: 'Amsterdam / EENE DRAGT. ; afbeelding van twee wateremmers.
Brons, geslagen, 22 mm.

Amsterdam Museum PA 1874, 1875, 1876


Omnibus onderneming Amsterdam, 1839

Amsterdam Museum PA 2300


Loden penning

Enkelzijdige penning van 29,5 x 25,5 mm met het jaartal 1 9  1 6 ter weeszijde van het wapen. Gebruiksdoel onbekend.


Joods Kosher loodje

Een Joods kosherloodje uit de 16e/17e eeuw, met tekst in Hebreeuwse schrifttekens.
Het was een waarmerk dat bepaalde producten volgens de voorschriften van de Joodse religie waren vervaardigd.
Bodemvondst uit het centrum van Amsterdam. Lengte, inclusief lip, 22 mm, gewicht 4,60 gram.



Loodjes met een koe / os (muildier)

1639 / W PIC / muildier
Deze enkelzijdige loodjes worden soms in Amsterdam gevonden met diverse jaartallen.
Zie voor meer van deze loodjes dit topic op Bodemvondstenwereld.
Minard beschrijft ze bij de Middelburgse Gildes onder nummer 388 als volgt;



Muntgewichtje
2x
Muntgewichtje voor 2 Spaanse Reaal, gewicht 6,82 gram en 19 mm in doorsnede.
Op de andere kant het gekroonde stadswapen van Amsterdam gehouden door twee leeuwen waarboven de letters PVG = Pieter van den Gheere, Amsterdam ca 1620 - ??
Literatuur: Noord-Nederlandse Muntgewichten, Arent Pol nummer 200 / az.

Gevonden in Amsterdam, nu collectie SN. Zie ook Muntenbodemvondsten.


?

Voorzijde de letters Z R B en op de keerzijde een "wafelmotief.
Gevonden in Amsterdam, diameter 19 mm en 3 mm dik. Gewicht 9,88 gram.


Lakenloodje Amsterdams dubbel staal