Haarlem


Vergroot de kaart door er op te klikken.

7 Wapen Haarlem 5
Eenzijdig vierkant loodje waarop het wapen van Haarlem gestempeld, met ter weerszijden 7 - 5 (1675?)
Lood, 17 mm. JMPK 1916 pagina 94 nr. 476, collectie Frans Hals Museum te Haarlem.


Wapen Haarlem / 50
2x
Vz: wapen van Haarlem
Kz: 50.
Afmeting: 24 mm. Gewicht: 6,09 gram. colPHaar06
Waar de 50 voor staat? 1850? 50 cent?



WA-TER

Loodje met op de voorzijde "WA-TER" keerzijde een "3" 20 mm en 7,3 gram, colPHA04.
Op de website Muntenbodemvondsten komen vergelijkbare exemplaren voor met de nummers "2" en "4", gevonden bij de Raaks en Amsterdamsepoort(?) in Haarlem.
Een ander exemplaar met "2" is gevonden vlak naast de Watering bij Leimuiden, 20 mm en 5,45 gram. Bodemvondstenwereld "2".

Ook op detectorforum PiepPiep staat een exemplaar met een "2",
colPHA05 bedankt Bob! Er zijn er twee gevonden op de Brouwerskade te Haarlem.
De vindplaats is hier aangegeven en een overzichtskaart van de vaarten hier.
Op vertoon van deze loodjes mocht te Haarlem door bierbrouwerijen water worden gehaald uit de Brouwerskolk.
Referentie JMPK 1916, pagina 95 nr. 487, in 1916 Frans Hals Museum Haarlem.
Veiling nr. 47 Jacques Schulman, december 1924 # 476 met waarde 2. Syp. Jaarb. no 487, 19 mm.



MOD-DER
Loodje met op de voorzijde "MOD-DER" , 20 mm
Referentie JMPK 1916, pagina 95 nr. 486, in 1916 Frans Hals Museum Haarlem.
Op vertoon van deze loodjes mocht te Haarlem modder van de vuilnisbelt worden gehaald.



Vroonlood

Loodje met drie ineengestrengelde vissen (1433 - 1852). Dit was een soort visakte.
Vissers in de buurt van Haarlem moesten rechten betalen aan de graaf van Leiden om te mogen vissen.
De loodjes werden vaak op de boot gespijkerd.
Referentie: Zuiderzeemuseum cat. nr. 22295.
 

Onbekende plaats (Haarlem, Elisabeths Gasthuis ??),
token of loodje (Pelsdonk -)
Voorzijde: Zwaard
Keerzijde: Kruis met punten tussen de benen
Beiderzijds streepjes-omschrift
tin/lood 17 mm 0,88 gram ZF/PR
MPO veiling 56 lot 1689


Avondmaalsloodje Lutherse Gemeente
Vermoedelijk enkelzijdig met het lam met kruisvaan en het omschrift: Dat paaselam Christus voor ons geslagt.
D&B 87



In zijn boek "Communion Tokens of the World" beschrijft L.M. Burzinski ook nog het volgende communie token van Haarlem:
Enkelzijdig: CHRIS SEVIL EST TOUT
Diameter ?
Gebruikt door de Franse immigranten Broederschap
Burzinski 7467 (Cr-6532) (VW pagina 20)


Enkelzijdig: CHRIST SEUL EST TOUT
                     SOBREMENT JUSTIMENT
                     RELIGEUSEMENT

Diameter ?
Gebruikt door de Franse immigranten Broederschap
Burzinski 7468 (Cr-6533) (F-pagina 74)




Avondmaalsloodje Neder
duitsch Hervormde Gemeente
De Broodpenningen zijn met de volgende jaartallen aangemaakt: 1593, 1616, 1631 en 1646

2x In 1892 zijn met het oude stempel van 1631 nieuwe afslagen gemaakt. 

Enkelzijdig: Oude Bavo kerk /
1631
Diameter 25 - 27 mm
Burzinski 7469 (Cr-6549) (VS-474)
MPO veiling 50 #6319.
colPHaar07.

In het standaardwerk "Communion Tokens of the World" beschrijft Burzinski dit token onder nummer 7469.
Het token is echter niet afgebeeld, wat betekent dat Burzinski het niet in zijn eigen verzameling had.

Volgens het JMPK 1916, pagina 93, nr. 474 bevond zich een exemplaar in het Frans Hals Museum te Haarlem.
Dit exemplaar is in 1978 met deze omschrijving: "
Avondmaalsloodje 1631 Nederduitsch Herv. Gemeente (afslag 1892)"
in langdurig bruikleen gegeven aan Museum Catharijneconvent te Utrecht en is daar opgenomen onder object nummer
RMCC m00006.

Naslagen van Haarlemse Broodpenningen:
Bij opruimwerkzaamheden in de zomer van 2005 in de OUDE BAVO te Haarlem gingen kasten open die sinds lang niet meer waren ge
nspecteerd.
Daarbij kwamen drie slagstempels tevoorschijn van BROODPENNINGEN
uit: 1593, 1631 en 1646. Later is er nog een stempel van 1616 gevonden.
Hierop is de afbeelding weergegeven van de OUDE BAVO met een jaartal.


MPO veiling 34 lot 4937

In het kader van de BROODBANKACTIE 2005 zijn vanuit de 15e eeuwse BROODBANK in de Bavo is in 2005 een strikt beperkt aantal = 200 nieuwe BROODPENNINGEN verkocht.
De firma Posthumus & Dal hebben de antieke stempels van 1631 en die van 1648 gekopierd omdat de antieke stempels zelf te slecht = gebarsten en kapot, zijn. De penningen zijn geslagen op een plaatje zogenaamd Torenlood van 3 x 3 cm en 3 mm dik.
Hiervoor werd het oudste en ook de beste slagstempel van 1593 gebruikt met aan de achterzijde de toevoeging van MMV = 2005 om verwarring met een echt oude penning te voorkomen.
Bovendien werd de voorstelling recht in het vierkant geslagen - dit in tegenstelling met de oude "noodstuivers" die dat diagonaal hebben.
De penningen zijn verkocht 25.-- per stuk met de beschrijving dat zij NIEUW waren en als zodanig herkenbaar.
naslag uit 2005, stempel 1593,
colPHA01
Om ook een goedkopere variant te hebben hebben zijn toen ook "Haarlemse Duifjes" aangemaakt met een oplage van 250 stuks.
Zonder datum, want met nieuwe aangemaakte slagstempel en de afslag is ook als zodanig herkenbaar.
Ook op een loden plaatje van 3 x 3 cm en 2 mm dik. Het logo van de Diaconie is hierop ook hier weer horizontaal geplaatst.
Deze zijn verkocht voor 7,50.


naslag uit 2010, stempel 1616, colPHA02
Op zaterdag 27 november 2010 is de verkoop gestart van (op-)nieuw geslagen Broodpenningen.
Hiervoor is het antieke slagstempel uit
1616 gebruikt, wat later na de bovenstaande stempels is gevonden.
Op de achterkant is MMX ingeslagen om aan te geven dat het hier een naslag uit 2010 betreft.
Ze zijn geslagen op antiek dik torenlood en de afmeting is 3 X 3 cm.
Ze worden onder auspicin van de Haarlemse Protestantse Diaconie uitgegeven en zijn in een beperkte oplage van strikt 200 stuks aangemaakt.
Bron: Louis Ph. Mathijsen op
www.muntenbodemvondsten.nl .



In de Grote of Sint Bavokerk bevindt zich een uniek monument, de broodbank uit 1475.
Onder toezicht van de Heilige Geestmeesters, die belast waren met de zorg voor de armen,
werd hier na afloop van de kerkdienst brood uitgedeeld, zoals te zien is op een van de houten achterwanden.
Het geld daarvoor werd verkregen uit schenkingen van rijke parochianen.
Later werden penningen uitgedeeld waarmee men bij de bakker broden kon krijgen.
Na de reformatie bleef de broodbank bestaan en waren er voortaan protestantse heilige geestmeesters.
De godsdienst veranderde, maar de armen bleven.







Broodpenningen voor de Rooms Katholieke armen

In Haarlem zijn nog andere broodpenningen in gebruik geweest.
Pastoor Bloemert en zijn Broodkantoor:

Pastoor Bloemert, die priester was, verbleef lang in de Zuidelijke Nederlanden, maar keerde na veel omzwervingen in 1623 terug naar zijn geboortestad Haarlem waar hij tot zijn overlijden in 1659 zou wonen.
Hij maakte er een fraaie kerkelijke carrire. In 1644 werd hij pastoor van het Haarlemse Begijnhof.
In 1636 stichtte Bloemert een katholieke schuilkerk in een brouwerij aan de Bakenessergracht / Kokstraat. Van deze kerk werd hij pastoor. Het werd in de achttiende eeuw een oudkatholieke schuilkerk.
Bloemert was een vermogend man en een weldoener.
Bij testament bepaalde hij dat van de opbrengst van zijn vermogen ten eeuwigen dage brood moest worden uitgedeeld aan de katholieke Haarlemse armen vanuit het Broodkantoor.
Voor deze brooduitdelingen werd
het Broodhuisje uit 1665, gelegen achter de gevels van Lange Veerstraat aangeschaft, waar vanaf 1665 tot circa 1940 wekelijks brood en later ook turf is uitgedeeld.


Gildepenning van Haarlem?

Mogelijk een gildepenning van een onbekend gilde (of "iets" anders).
Wapen van Haarlem waaronder
Z 9 ingeslagen, twee gaten ter weerszijden.
Koper, 25,5 mm. Veiling 331 Schulman b.v., lot nr. 1160



Loodje met het wapen van Haarlem en de letter
Y geklopt op de keerzijde.
Diameter 2 cm en gewicht 3,1 gram.
Gebruiksdoel onbekend. Bodemvondstenwereld.nl



De Sparendamse of Spaarndamse tol
Van Haarlem komen loodjes voor met op de voorzijde het stadswapen en op de keerzijde een jaartal of een getal dat het jaar in de eeuw weergeeft.
Op de meeste van deze loodjes is een letter geklopt en soms ook een getal.
De loodjes waren bestemd voor de betaling van de Sparendamse of Spaarndamse tol en maakten deel uit van de drie tollen welk geheven werden 'binnen de Dunen'.
Naast de Haarlemse tol waren daar nog de Grafelijke- of Goudse Tol en de Wassenaarse tol welke bij Alphen geheven werd.
In de tolboeken die zich in het Algemeen Rijksarchief bevinden is een regelmatige vermelding van Teekengelt

In september 2013 is er in Alkmadders een artikel verschenen van
Alfred Bakker "De Vuurbaak bij Weteringbrug" waarin ook over de Haarlemse bakenloodjes wordt gesproken.
In De Beeldenaar Nr.
4 en Nr. 5-2016 worden 'De Bakenloodjes met het wapen van Haarlem' uitvoerig besproken.

Overzicht type HC

Voorzijde : wapen van de stad Haarlem. Keerzijde : laatste twee cijfers van het jaartal en ingeslagen letter


Overzicht type HD
       
Voorzijde : wapen van de stad Haarlem. Keerzijde : jaartal en ingeslagen letter(s) en / of de waarde in Stuivers