|
...Deventer / Daventriæ
Vergroot de kaart door er op te klikken
Bracteaten, Holpenningen of
"Braemschen" van Deventer
In het boek "De vorstelijke en de stedelijke Muntslag te Deventer"
schrijft dhr J. Fortuyn Droogleever hierover op pagina 10 het volgende:
De oudste munten van Deventer zijn zonder twijfel de zgn. bracteaten. Dit zijn
eenzijdig geslagen, primitieve koperen muntjes, die in de XVde eeuw (en ook
wel eerder) in vele steden werden geslagen (AK; bekend zijn Arnhem,
Deventer en Nijmegen).
In Deventer noemde men ze "braemschen", welk woord is
afgeleid van Brabantse penningen.
Zij werden als pasmunt uitgegeven en hadden een waarde van 1/8 plak of 1/64
stuiver.
Deze muntjes zijn dermate primitief van uitvoering, dat ik me nauwelijks kan
voorstellen dat ze door het goed geoutilleerde muntatelier te Deventer, dat in
de XVde eeuw fraai ontworpen en voortreffelijk vervaardigde munten sloeg, zijn
aangemaakt.
De braemschen lijken eerder het werk van een ongeschoolde metaalbewerker, maar
ze zijn in grote aantallen geslagen en in elk geval door de stedelijke
regering uitgegeven, door middel van de kerkmeester.
In het Deventer Buurtspraakboek van 1492 vinden we vermeld dat:
"Scepenen ende Rait doen allen en eynen eygeliken wetten dat sije myt
oeren meenthen averkomen seynt nye braemschen te doen slaen daer van die VIII
gelden sullen eene nye plak. (.) Ende wye die braemschen hebben wil die kome
bey dye kerkmeysters. (.) Ende voortan sullen alle oelde braemschen afwesen
ende te nyet seyn voor gheen waarde te boeren". (uit: Boick der
Buyrspraiken, anno MCXCII domenica post conv. Paili public. Gemeentelijke
archiefdienst Deventer (G.A.D.) Middeleeuws archief 135. fol. 93).
Hieruit volgt dus dat ook vóór 1492 braemschen in Deventer in omloop waren,
die toen ongeldig werden verklaard.
Het is tot op heden nog niet gelukt om braemschen van vóór en ná 1492 te
scheiden.
P.O. van der Chijs XI Munten van Deventer
| Afbeelding 3x ware grootte |
Omschrijving van de bracteaten,
Hohlphennige of "Braemse" (= Overijsselse benaming). |
 |
BRAEMSE.
Arend met streperige vleugels binnen gladde rand.
Ø 12 mm
0,34 gram
vdCh. XI-12, FD 7
colPVD01 |
 |
BRAEMSE.
Arend met het wapen van het Oversticht binnen een gladde rand
Ø 16 mm
0,44 gram
vdCh. XI-8, FD 3
Gevonden te Deventer
colPVD02 |
 |
BRAEMSE.
Arend binnen gladde rand.
Ø 11 mm
0,20 gram
niet in vdCh., FD 1
Gevonden te Deventer
colPVD03 |
 |
BRAEMSE.
Arend, slecht gedetailleerd, binnen gladde rand.
Ø 12 mm
0,47 gram
niet in vdCh., FD 2
Gevonden te Deventer
colPVD04 |
|
|
BRAEMSE.
Arend binnen gladde rand.
Ø 12 mm
0,24 gram
vdCh XI-12, FD 7
Gevonden te Deventer
colPVD05 |
|
|
BRAEMSE.
Ø 14 mm
0,74 gram
Gevonden te Wilp, Tolhuis, 10-09-2003. |
|
|
BRAEMSE.
Ø 13 mm
0,31 gram
Gevonden Paex te Deventer, 04-10-2002 |
|
|
BRAEMSE.
Ø 15 mm
0,43 gram
Gevonden te Terwolde, 05-11-2000 |
|
|
BRAEMSE.
Ø 14 mm
0,49 gram
Gevonden Rielerenk te Deventer, 04-10-2004 |
|
|
BRAEMSE.
Ø 13 mm
0,42 gram
Gevonden Rielerenk te Deventer, 16-10-2002 |
|
|
BRAEMSE.
Ø 14 mm
0,48 gram
Gevonden Moerakkerstraat te Deventer, 2004 |
|
|
BRAEMSE.
Ø 13 mm
0,30 gram
Gevonden Rielerenk te Deventer, 22-11-1999 |
|
|
BRAEMSE.
Ø 16 mm
0,41 gram
Gevonden Binnensingel te Deventer, 25-03-2002 |
|
|
BRAEMSE.
Ø 13 mm
0,26 gram
Gevonden Rielerenk te Deventer, 14-11-2002 |
|
|
BRAEMSE.
Ø 14 mm
0,25 gram
Gevonden te Deventer |
|
|
BRAEMSE.
Ø 15 mm
0,66 gram
Gevonden te Deventer |
|
|
BRAEMSE.
Ø 15 mm
0,37 gram
Gevonden te Deventer |
|
|
BRAEMSE.
Ø 12 mm
0,30 gram
Gevonden te Deventer |
|
|
BRAEMSE.
Ø 18 mm
0,28 gram
Gevonden te Deventer |
|
|
BRAEMSE.
Ø 15 mm
0,28 gram
Gevonden stort Polstraat te Deventer, 2003 |
|
|
BRAEMSE.
Ø 14 mm
0,22 gram
Gevonden Binnensingel te Deventer |
|
|
BRAEMSE.
Ø 13 mm
0,32 gram
Gevonden bij de IJssel te Deventer |
|
|
BRAEMSE.
Ø 14 mm
0,30 gram
Gevonden Rielerenk te Deventer, 05-03-2000 |
|
|
BRAEMSE.
Ø 13 mm
0,19 gram
Gevonden Rielerenk te Deventer, 05-02-2001 |
Holpenning/Bracteat ca. 1492 (of zoals in Overijssel
genoemd "Braemse") met adelaar kop naar rechts en streperige vleugels (VdCh
-)
koper 0.27 gram. MPO veiling 05-2012 lot
1175
Armenpenning (voor turf?)
klik op de afbeelding voor een vergrooting
Vz: * DAVEИ =
* TRIÆ
Kz: DIACOИIA / (turf)mand / 1(7)03
Materiaal koper,
Ø 26 mm.
Deze penning is gevonden in Deventer.
In de Waag te Deventer bevindt zich een
stempel voor een vergelijkbare penning van latere datum.
Meer info op MuntEnBodemvondsten
Een exemplaar, aangeboden in veiling 28 Karel de Geus lot
nr. 1225 heeft de volgende omschrijving:
1703 Armenpenning. Melkkan. Omschrift: EC(C)LI DIAC(....)MIA / Tweeregelig
opschrift: DAVEN =
TRIÆ
Æ 27 met pengat. Primitieve uitvoering. Minard -;
Dirks -.
Diaconie
van Deventer, loodje dat bij uitdeling recht gaf op turf
Koperen loodje met gat erin.
Voorzijde: turfmand binnen omschrift.
Keerzijde: opschrift en
cijfer
8 binnen sierrand.
Collectie
Rijksmuseum
Armenpenning voor ROGge
uit 16 34
Toewijzing Deventer
niet zeker, wel gevonden in Deventer.
Ø 22 mm; 6,50 gram.
Referentie: Pelsdonk 298, dit exemplaar colADE01. Numis 1037137
Gildelood?
  
Er komen
nogal eens loodjes voor met aan de voorzijde het stadswapen van Deventer.
Aan de ene kant staat de adelaar en aan de andere kant een soort
huismerk bestaande uit een rad en vermoedelijk een sleutel of een
"letter".
De diameter varieert van 23 - 25 mm, dikte ca. 5 mm.
Persoonlijk doet het loodje mij denken aan een 16e, vroeg 17e-eeuws
gildeloodje van Zwolle met huismerk dat ik ken.
Misschien is dit een gildeloodje van Deventer?
|
